Historische Woordenboeken

Het INL stelt de volgende historische woordenboeken online beschikbaar:

  • Oudnederlands Woordenboek (ONW) 500-1200
  • Vroegmiddelnederlands Woordenboek (VMNW) 1200-1300
  • Middelnederlandsch Woordenboek (MNW) 1250-1550
  • Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) 1500-1976
  • Woordenboek der Friese Taal (WFT) 1800-1975

Samen beschrijven ze de Nederlandse woordenschat van ca. 500 tot 1976, en de Friese woordenschat van 1800 tot 1975. Voor alle taalgebruikers, van taalwetenschappers tot kruiswoordpuzzelaars, is deze woordenboekapplicatie een bron van kennis én plezier.

Zoeken: hoe & wat

Gebruikers kunnen in alle woordenboeken tegelijk zoeken of in een selectie ervan. De gebruiker hoeft niet zelf te bedenken hoe een woord in een bepaalde periode werd geschreven: wie de moderne spelling intypt, komt vanzelf terecht bij de juiste historische trefwoorden.

Er zijn vele manieren om te zoeken, bijvoorbeeld:

  • op trefwoorden
  • op woordsoort van trefwoorden
  • op woorden in betekenissen
  • op woorden in citaten
  • op auteurs van citaten
  • binnen hele artikelen

Het is ook mogelijk om te zoeken binnen de bronnenlijsten. Die bevatten o.a. informatie over auteur, titel, datering en herkomst van alle geciteerde werken.

Koppelingen

De informatie in de woordenboeken wordt op alle mogelijke manieren aan elkaar gekoppeld. Zo zijn er koppelingen naar de overeenkomstige trefwoorden in de andere woordenboeken, maar ook koppelingen tussen citaten en bronnenlijsten. Er zijn ook externe links. Deze worden steeds verder uitgebreid. Zo bevat het WNT o.a. koppelingen naar twee etymologische woordenboeken en een dialectwoordenboek, en het VMNW naar kaarten in een klankatlas. Ook wordt er steeds meer beeldmateriaal toegevoegd.

Totstandkoming

Bijna alle woordenboeken zijn van INL-makelij. Alleen het WFT is afkomstig van de Fryske Akademy. Het MNW is in de negentiende eeuw geschreven door de heren Verwijs en Verdam, het INL heeft er later een verrijkte digitale versie van gemaakt.
Al lijken ze ‘af’, toch wordt er nog steeds gewerkt aan de INL-woordenboeken. De digitale bestanden worden verbeterd, bewerkt en aangevuld om het de gebruiker zo gemakkelijk mogelijk te maken en optimale zoekmogelijkheden te bieden.

Opmerkingen of vragen?

Vindt u fouten in de woordenboeken, heeft u problemen met de applicatie of heeft u opmerkingen of vragen, mail dan naar Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. .